Nastolatek wyprowadza cios praw膮 r臋k膮 z zaci艣ni臋t膮 pi臋艣ci膮 w nasz膮 stron臋. Ma grymas z艂o艣ci na twarzy, najwyra藕niej co艣 krzyczy.
Home » Baza wiedzy » Sposoby zast臋powania agresji

Sposoby zast臋powania agresji

Aby om贸wi膰 sposoby zapobiegania agresji, nale偶y najpierw zrozumie膰 czym jest agresja. Wszyscy do艣wiadczamy r贸偶nych emocji, przyjemnych i nieprzyjemnych. Miewamy zmienne nastroje, kt贸re wp艂ywaj膮 na nasze zachowanie i relacje z innymi osobami. Je艣li odczuwamy du偶膮 frustracj臋, z艂o艣膰, nasze reakcje nie zawsze s膮 w艂a艣ciwe. Pod wp艂ywem silnych emocji cz臋sto pojawiaj膮 si臋 zachowania agresywne, kt贸re w konsekwencji s膮 przyczyn膮 wielu problem贸w.

Czym jest agresja?

Zachowania agresywne s膮 zwykle sprowokowane przez czynniki zewn臋trzne, kt贸re wywo艂uj膮 u ludzi nieprzyjemne stany wewn臋trzne takie jak gniew, l臋k, b贸l, nuda itd. Wywo艂uj膮 one cz臋sto instynktowne reakcje w postaci dzia艂a艅 ukierunkowanych na zranienie lub sprawienie b贸lu innym osobom. Dzia艂ania te mog膮 mie膰 charakter zar贸wno s艂owny, jak i fizyczny聽[1]. Ka偶da przemoc jest agresj膮, ale nie ka偶da agresja jest przemoc膮 (Anderson, Bushman, 2002). Jedn膮 z cech wyr贸偶niaj膮c膮 przemoc jest to, 偶e strona agresywna wykorzystuje swoj膮 przewag臋 nad ofiar膮, by spowodowa膰 u niej psychiczn膮 lub fizyczn膮 szkod臋.

Wyr贸偶niamy dwa typy agresji:
鈥 agresj臋 s艂own膮 m.in. poni偶anie, wyzywanie, u偶ywanie obelg, plotkowanie
鈥 agresj臋 fizyczn膮 m.in. uderzanie, 艣ciskanie, duszenie, popychanie, szarpanie, ci膮gni臋cie, szczypanie, plucie, gryzienie, rzucanie przedmiotami, bicie.

Trudno艣ci w zahamowaniu reakcji impulsywnych dotycz膮 wszystkich grup wiekowych. W ostatnim czasie mo偶na jednak zaobserwowa膰, wzrost zachowa艅 agresywnych u dzieci i m艂odzie偶y. Z czasem mo偶e u nich doj艣膰 do utrwalenia negatywnych wzorc贸w post臋powania wobec ludzi, kt贸re zabior膮 ze sob膮 w doros艂e 偶ycie.

 

Poni偶ej przedstawiamy narz臋dzia, kt贸re pozwol膮 lepiej radzi膰 sobie ze z艂o艣ci膮 i nie ulega膰 impulsom popychaj膮cym do agresji.

 

Rozpoznawanie emocji z艂o艣ci u innych i u siebie

艢wiadomo艣膰 sygna艂贸w p艂yn膮cych z mowy cia艂a pomaga rozpozna膰 pierwsze sygna艂y w艣ciek艂o艣ci, kt贸ra mo偶e prowadzi膰 do agresji. B臋d膮 to m.in. zaci艣ni臋te pi臋艣ci, usta, napi臋ta twarz, zw臋偶one 藕renice, naje偶one w艂osy, otwarte szeroko oczy, nieruchome zimne spojrzenie, przygarbione spi臋te cia艂o, r臋ce oparte na biodrach. Uwa偶na obserwacja sygna艂贸w niewerbalnych pozwala lepiej rozpoznawa膰 z艂o艣膰 u innych, a tym samym unika膰 sytuacji, kt贸re mog膮 by膰 prowokuj膮ce.

 

Przekierowanie uwagi

Skierowanie uwagi na co艣 innego ni偶 to, co wyzwala agresj臋, zaj臋cie my艣li czym艣 innym, np. liczenie od 245 do 231. Liczenie wstecz wykonywane na du偶ych liczbach koncentruje uwag臋 i odwraca j膮 od tego, co wywo艂uje agresywne impulsy.

 

Zmiana aktywno艣ci

Natychmiastowe zaj臋cie si臋 czym艣 innym. Je艣li denerwuje nas wypowied藕 danej osoby, nale偶y przerwa膰 rozmow臋 i odej艣膰, zamiast eskalowa膰 konflikt. Na co dzie艅 mo偶na r贸wnie偶 stosowa膰 aktywno艣膰, kt贸ra pozwoli roz艂adowa膰 pojawiaj膮ce si臋 napi臋cie, a nie jest skojarzona z agresj膮, np. wyj艣膰 na spacer, pobiega膰, popracowa膰 w ogrodzie, umy膰 samoch贸d, p贸j艣膰 na si艂owni臋, basen itp. 膰wiczenia aerobowe lub jogging.

 

Reinterpretacja sytuacji聽

Polega na pr贸bie dopuszczenia innego rozumienia sytuacji, kt贸ra jest wyzwalaczem z艂o艣ci. Nale偶y zada膰 sobie pytanie: 鈥濧 jak mo偶na inaczej to rozumie膰?鈥 i przeprowadzi膰 wewn臋trzny dialog, np. 鈥濵贸g艂 nie mie膰 z艂ych intencji i nie chcia艂 mnie atakowa膰鈥; 鈥濼ylko 藕le si臋 wys艂owi艂, bola艂a go g艂owa鈥; 鈥澟筶e go zrozumia艂em鈥︹ itp.

 

Trening uwa偶no艣ci聽(ang. MBSR 鈥 mindfulness-based stress reduction)

To 膰wiczenia wywodz膮ce si臋 z medytacji, pozwalaj膮ce na niereaktywn膮 艣wiadomo艣膰. Polegaj膮 one na nieprzywi膮zywaniu si臋 do pojawiaj膮cych si臋 do艣wiadcze艅 鈥 zar贸wno zewn臋trznych (np. czyj艣 podniesiony ton g艂osu), jak i wewn臋trznych (np. my艣li oskar偶aj膮cych kogo艣 o z艂e intencje). W treningu tym wa偶ne jest r贸wnie偶 wy膰wiczenie uwa偶no艣ci pozwalaj膮cej obserwowa膰 z dystansu w艂asne my艣li i emocje.

 

Odwra偶liwianie (desensytyzacja)

Jest przeznaczone dla os贸b szczeg贸lnie reaktywnych. Podobnie jak w przypadku treningu uwa偶no艣ci, pozwala nie reagowa膰 na sytuacje wywo艂uj膮ce agresj臋, poprzez trening osi膮gania stanu spokoju i odpr臋偶enia. Obydwie te techniki wymagaj膮 czasu i regularnych 膰wicze艅, by efekty by艂y widoczne i zadowalaj膮ce聽[2].

 

Trening Zast臋powania Agresji

Pozwala na opanowanie warsztatu redukuj膮cego agresj臋 i z艂o艣膰, wzrost samo艣wiadomo艣ci. Wyposa偶a w umiej臋tno艣ci pracy z grup膮 oraz techniki pomocne w rozwi膮zywaniu problem贸w i sprawnego, samodzielnego podejmowania decyzji. Uczestnik uczy si臋 nowych sposob贸w na odreagowanie nagromadzonej frustracji, lepsze rozumienie swoich uczu膰 i reakcji, umiej臋tno艣膰 poprawienia sobie samopoczucia oraz wyciszenia si臋. 聽Daje mo偶liwo艣膰 lepszego rozumienia post臋powania innych, rozumienia siebie nawzajem, szczeg贸lnie w sytuacjach konfliktowych. Poprawia kontakt z innymi, a tak偶e poszerza perspektywy. Poprzez kontakt z grup膮 doskonalone s膮 r贸wnie偶 umiej臋tno艣ci takie jak: otwarto艣膰, 偶yczliwo艣膰, wsp贸艂praca, szczero艣膰, poczucie humoru i tolerancja聽[3].

 

Trening Umiej臋tno艣ci Spo艂ecznych

Sk艂ada si臋 z 50 umiej臋tno艣ci, kt贸re podczas zaj臋膰 umo偶liwiaj膮 uczestnikom zwi臋kszenie kompetencji spo艂ecznych poprzez samopoznanie, samoakceptacj臋, poznanie i akceptacj臋 innych, kszta艂towanie i doskonalenie relacji interpersonalnych oraz nabycie umiej臋tno艣ci radzenia sobie z negatywnymi emocjami w sytuacjach spo艂ecznych.

 

Trening Kontroli Z艂o艣ci

Uczestnicy w jego trakcie ucz膮 si臋 konstruktywnych sposob贸w wyra偶ania z艂o艣ci oraz konsekwencji danego zachowania. W pracy ze z艂o艣ci膮 wykorzystywane si臋 techniki odgrywania scenek oraz modelowania prawid艂owych zachowa艅. Uczestnicy zaj臋膰 praktykuj膮 na co dzie艅 poznane umiej臋tno艣ci i dziel膮 si臋 wra偶eniami z grup膮 w trakcie kolejnych spotka艅. Celem treningu kontroli z艂o艣ci jest nauka zatrzymywania w organizmie pobudzenia, kt贸re powsta艂o pod wp艂ywem zdenerwowania lub gniewu. Daje to mo偶liwo艣膰 refleksji nad wyborem adekwatnych dzia艂a艅 i wzrost samo艣wiadomo艣ci. Uczestnicy zaj臋膰 uczeni s膮 kontrolowania emocji oraz w艂a艣ciwego interpretowania tych zachowa艅 i postaw innych, kt贸re dotychczas prowokowa艂y ich z艂o艣膰. Reakcje impulsywne ulegaj膮 zahamowaniu i zast臋powane s膮 przez rozumienie powod贸w ich wyst臋powania. Uczestnik zamiast atakowa膰 podejmuje dialog poprzez pr贸b臋 konstruktywnego rozwi膮zania sporu. W efekcie zaczyna lepiej radzi膰 sobie w sytuacjach konfliktowych. Zdobycie nowych umiej臋tno艣ci powoduje lepsze funkcjonowanie osoby oraz grupy, do kt贸rej nale偶y. Trening Kontroli Z艂o艣ci mo偶e odbywa膰 si臋 niezale偶nie od pozosta艂ych cz臋艣ci treningu zast臋powania agresji.

 

Trening Wnioskowania Moralnego

Dotyczy edukacji moralnej i ma na celu budowanie w艂a艣ciwej hierarchii warto艣ci z uwzgl臋dnianiem potrzeb i praw innych os贸b. Uczestnicy dyskutuj膮 na temat problem贸w spo艂ecznych, poszukuj膮 rozwi膮za艅 i przedstawiaj膮 argumenty uzasadniaj膮ce ich wyb贸r. Celem dyskusji jest wywo艂anie dysonansu poznawczego i refleksji na temat w艂asnej hierarchii warto艣ci.

 

Trening Zast臋powania Agresji 鈥濧RT鈥

W celu zapobiegni臋cia i eskalacji agresji opracowano specjalny program dla os贸b nieradz膮cych sobie z emocjami i w艂asnym zachowaniem. Jest to, opracowany przez Arnolda Goldsteina, program wielostronnej interwencji skierowanej na zmian臋 zachowania dzieci i聽 m艂odzie偶y. 聽Sk艂ada si臋 z trzech modu艂贸w: Treningu Umiej臋tno艣ci Spo艂ecznych, Treningu Kontroli Z艂o艣ci oraz Treningu Wnioskowania Moralnego. Program ma na celu pom贸c jego odbiorcom nauczy膰 si臋 akceptowalnych sposob贸w wyra偶ania trudnych emocji. Zapobiega on przemocy oraz uczy r贸偶nych umiej臋tno艣ci spo艂ecznych, kt贸re pomagaj膮 rozwi膮zywa膰 problemy dnia codziennego bez u偶ywania agresji. ART uczy zachowa艅 asertywnych, po偶膮danych spo艂ecznie postaw, a w konsekwencji lepszego funkcjonowania w relacjach z innymi. Trening zast臋powania agresji bazuje na technikach poznawczo-behawioralnych. Uczestnicy pracuj膮 na swoich do艣wiadczeniach oraz ucz膮 si臋 nowych, konstruktywnych zachowa艅, kt贸re maj膮 praktykowa膰 w codziennym 偶yciu. W艣r贸d dzieci i m艂odzie偶y poddanej treningowi poprawia si臋 jako艣膰 relacji r贸wie艣niczych, zachowanie, ko艅cz膮 szko艂y, lepiej radz膮 sobie z w艂asnymi emocjami, rzadziej wchodz膮 w konflikty. Badania psychologiczne dowodz膮, 偶e osoby niedostosowane spo艂ecznie wykazuj膮 szereg brak贸w w kontaktach z innymi, komunikacji, panowaniu nad emocjami, radzeniu sobie z l臋kiem, gniewem i wielu innych umiej臋tno艣ciach. Niedostosowanie do 偶ycia zgodnie z normami, w tym agresja, jest przejawem braku zdolno艣ci do og贸lnie przyj臋tych zachowa艅, kt贸re mo偶na korygowa膰 podczas treningu umiej臋tno艣ci spo艂ecznych. Metoda doskonale sprawdza si臋 w szeroko rozumianej profilaktyce spo艂ecznej. Polega ona na treningu grupowym. Jego uczestnicy nabywaj膮 umiej臋tno艣ci kontrolowania negatywnych emocji oraz wnioskowania moralnego.

 

Metoda samoregulacji

SELF-REG opracowana przez Dr Stuart Shanker jest kolejn膮 metod膮, kt贸ra uczy samoregulacji i sprawdza si臋 w profilaktyce spo艂ecznej. Celem tej techniki jest zmiana nastroju, poziomu koncentracji, odczuwania empatii, budowanie poprawnych relacji, rozwiniecie wy偶szych warto艣ci, kt贸re trwale wp艂ywaj膮 na kszta艂towanie si臋 postawy. Autor metody wskazuje pi臋膰 obszar贸w, kt贸re mog膮 by膰 藕r贸d艂em stresu, i przyczyn膮 zachowa艅 agresywnych.

  1. Obszar biologiczny 鈥 stresorami mog膮 by膰 niewystarczaj膮ca ilo艣膰 snu, z艂a dieta, ha艂as, zbyt du偶o bod藕c贸w, nieodpowiednia temperatura czy problemy z integracj膮 sensoryczn膮.

  2. Obszar emocjonalny 鈥 silne emocje, zar贸wno te negatywne, jak i pozytywne.

  3. Obszar poznawczy 鈥 to na przyk艂ad zbyt du偶a ilo艣膰 informacji lub informacje niezrozumia艂e.

  4. Obszar spo艂eczny 鈥 to przede wszystkim konflikty, bycie uczestnikiem lub 艣wiadkiem k艂贸tni, agresji, przemocy, a tak偶e nieznane sytuacje spo艂eczne.

  5. Obszar prospo艂eczny 鈥 to konieczno艣膰 radzenia sobie z silnymi emocjami innych ludzi, poczucie winy.

Metoda Self-Reg sk艂ada si臋 z pi臋ciu krok贸w, kt贸rych celem jest zmiana nastroju i poprawa zachowania: rozpoznanie nadmiernego stresu, stresor贸w, redukcja stresor贸w, wsparcie w budowaniu samo艣wiadomo艣ci oraz pomoc w tworzeniu w艂asnych sposob贸w samoregulacji, aby zapanowa膰 nad swoim zachowaniem. Jest to metoda warta uwagi, poniewa偶 pomaga znale藕膰 przyczyny trudnych zachowa艅 i problem贸w emocjonalnych u dzieci i m艂odzie偶y. Ma wp艂yw na popraw臋 relacji rodzinnych, pozwala na opanowanie stresu.

 

Poczucie w艂asnej warto艣ci

Du偶e znaczenie w przeciwdzia艂aniu zachowaniom agresywnym ma r贸wnie偶 poczucie w艂asnej warto艣ci. Wi膮偶e si臋 ono z my艣leniem o samym sobie, z szacunkiem i akceptacj膮 siebie. Z wyobra偶eniem jak si臋 jest postrzeganym przez innych, czy jest si臋 osob膮 warto艣ciowa, lubian膮 i docenian膮 przez innych czy nie. Samoocena umo偶liwia zatem ocen臋 w艂asnej osoby. Ma funkcj臋 samoregulacyjn膮 i wp艂ywa na dobre samopoczucie oraz wewn臋trzn膮 r贸wnowag臋. 鈥濸oczucie w艂asnej warto艣ci jest jednym z najwa偶niejszych konstrukt贸w osobowo艣ciowych cz艂owieka i jednym z g艂贸wnych regulator贸w ludzkiego zachowania, maj膮cym wp艂yw na stosunek jednostki do siebie i do otoczenia (Wosik-Kawala i Lendowska-Kido艅, 2009). Zatem niska samoocena, poczucie bycia niewa偶nym, gorszym mo偶e by膰 przyczyn膮 zachowa艅 agresywnych. Udzia艂 dzieci i m艂odzie偶y w warsztatach z budowania poczucia w艂asnej warto艣ci jest wa偶ny i mo偶e mie膰 wp艂yw na popraw臋 samooceny, zachowania i wyeliminowanie reakcji agresywnych. Daje mo偶liwo艣膰 u艣wiadomienia roli pozytywnej samooceny w zapobieganiu zachowaniom niepo偶膮danym i problemom emocjonalnym.

Dzieci i m艂odzie偶 ucz臋szczaj膮c na zaj臋cia z kompetencji spo艂ecznych odnosz膮 szereg realnych korzy艣ci. W bezpiecznej atmosferze ucz膮 si臋 umiej臋tno艣ci, kt贸re pozwol膮 im lepiej funkcjonowa膰 w 艣rodowisku spo艂ecznym. Nie bez znaczenia jednak jest tutaj postawa os贸b doros艂ych. Wa偶ne jest, aby w tym samym czasie r贸wnie偶 rodzice wzmacniali swoje umiej臋tno艣ci wychowawcze poprzez udzia艂 np. w warsztatach kompetencji rodzicielskich. Od ich postawy i wiedzy zale偶y to, w jaki spos贸b dzieci b臋d膮 sobie radzi艂y z trudnymi sytuacjami oraz nieprzyjemnymi emocjami. Udzia艂 rodzic贸w w warsztatach kompetencji rodzicielskich umo偶liwia rozwini臋cie umiej臋tno艣ci wychowawczych, poznanie technik wychowawczych, zbli偶enie si臋 do w艂asnego dziecka. Lepsze poznanie dziecka, rozumienie jego uczu膰 i zachowa艅 oraz poprawienie z nim relacji. Warsztaty dla rodzic贸w pomagaj膮 rodzicom panowa膰 nad swoimi my艣lami, uczuciami i zachowaniem w relacji do dziecka. Du偶e efekty przynosz膮 zaj臋cia, na kt贸rych poruszane tematy koreluj膮 z tematami warsztat贸w skierowanych do dzieci i m艂odzie偶.

 

Program korekcyjno-edukacyjny dla os贸b stosuj膮cych przemoc w rodzinie

Wa偶nym programem dla doros艂ych, kt贸ry uczy sposob贸w zapobiegania agresji jest Program korekcyjno-edukacyjny dla os贸b stosuj膮cych przemoc w rodzinie. Celem tego programu jest uzyskanie przez uczestnika 艣wiadomo艣ci w艂asnych zachowa艅 przemocowych wobec bliskich. Nabycie nowych umiej臋tno艣ci s艂u偶膮cych rozwi膮zywaniu konflikt贸w i spor贸w w rodzinie, bez u偶ywania agresji. Cz臋sto dzieci s膮 osobami doznaj膮cymi przemocy ze strony doros艂ych, co mo偶e by膰 jedn膮 z wa偶nych przyczyn problem贸w emocjonalnych dziecka i rozwoju jego agresji. Dlatego tak wa偶ny jest udzia艂 rodzica stosuj膮cego przemoc, w grupie korekcyjno-edukacyjnej. Program daje mo偶liwo艣膰 nabycia umiej臋tno艣ci konstruktywnego wyra偶ania uczu膰, partnerskiego wsp贸艂dzia艂ania w rodzinie i zwi臋kszenia poczucia bezpiecze艅stwa dzieci. Od 艣rodowiska rodzinnego zale偶y, czy dzieci rozwin膮聽zachowania prospo艂eczne czy agresywny spos贸b reagowania w trudnych sytuacjach.

Reasumuj膮c w przeciwdzia艂aniu agresji du偶e znaczenie ma przekaz otoczenia dot. zachowa艅 po偶膮danych, uczenie rozwi膮zywania problem贸w bez stosowania agresji. Nagradzanie postaw prospo艂ecznych i wskazywanie聽 konsekwencji zachowa艅 niepo偶膮danych. Wzmacnianie poszanowania w艂asnych warto艣ci oraz innych os贸b. Wzmacnianie samooceny dziecka. W miar臋 mo偶liwo艣ci, wyeliminowanie z otoczenia wyzwalaczy agresji, wspieranie w rozpoznawaniu swoich potrzeb i samodzielno艣ci w ich zaspokajaniu. Wa偶ne s膮 jasno okre艣lone zasady bezpiecze艅stwa i oczekiwanego wzajemnie zachowania. Nale偶y promowa膰 nieagresywne sporty oraz prowadzi膰 profilaktyk臋 u偶ywania 艣rodk贸w psychoaktywnych, kt贸re rozhamowuj膮 kontrol臋 agresji. Warto r贸wnie偶 pami臋ta膰 o tym, na co zwraca艂 uwag臋 brytyjski psychoanalityk Winnicott 鈥炩ocz膮tek wszystkiego 鈥 dobrego i sprawiedliwego spo艂ecze艅stwa, dobrobytu, g艂臋bokich i m膮drych relacji 鈥 jest w domu, w rodzinie鈥.[4]

 

Dodatkowe wsparcie dla dzieci, m艂odzie偶y i os贸b doros艂ych w powiatach goleniowskim, ko艂obrzeskim, s艂awie艅skim, stargardzkim oraz mie艣cie Szczecin:

Ko艂obrzeg

  • Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Ko艂obrzegu, ul. Grottgera 11, tel. 94 35 48 057: Program korekcyjno 鈥 edukacyjny dla os贸b stosuj膮cych przemoc w rodzinie.

  • Poradnia Psychologiczno 鈥 Pedagogiczna w Ko艂obrzegu, Piastowska 9, tel. 94 354 54 47: zaj臋cia socjoterapeutyczne dla m艂odzie偶y przejawiaj膮cej zak艂贸cenia w sferze funkcjonowania spo艂ecznego i emocjonalnego; grupa terapeutyczna dla m艂odzie偶y z zaburzeniami emocji i zachowania; warsztaty dla rodzic贸w 鈥濲ak sobie radzi膰 z trudnymi zachowaniami u dzieci w m艂odszym wieku szkolnym.

  • Fundacja 鈥濶a Przek贸r Przeciwno艣ciom鈥, ul. Starynowska 12a, tel. 500 009 019: warsztaty dla m艂odzie偶y, kt贸rych g艂贸wnym celem jest wzmacnianie odporno艣ci psychicznej uczni贸w poprzez uczenie najwa偶niejszych umiej臋tno艣ci psychologicznych i spo艂ecznych, w tym 鈥 radzenia sobie z emocjami i stresem, rozwi膮zywania konflikt贸w; Program Korekcyjno 鈥 Edukacyjny dla os贸b stosuj膮cych przemoc w rodzinie.

  • Stowarzyszenie u偶ytkownik贸w Psychiatrycznej opieki zdrowotnej oraz ich Rodzin i Przyjaci贸艂 鈥濬ENIKS鈥, ul. Warszawska 15, tel. 94 35 180 62, 94 35 283 61, w. 312 lub kom. 601 543 013: warsztaty dla doros艂ych oraz dzieci i m艂odzie偶y na temat radzenia z w艂asnymi negatywnymi emocjami i uczuciami innych.

Goleni贸w

  • O艣rodek Pomocy Spo艂ecznej, ul. Pocztowa 13, tel. 91 460 14 72: Realizacja Programu 鈥濧ktywna Integracja鈥 w latach 2014-2020, kt贸rego celem jest aktywizacja spo艂eczno-zawodowa. W ramach Programu przewidziano zrealizowanie treningu umiej臋tno艣ci spo艂ecznych dla m艂odzie偶y.

  • Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna, ul. Maszewska 2, tel. 91 418 31 19: zaj臋cia socjoterapeutyczne dla m艂odzie偶y, zaj臋cia edukacyjno-warsztatowe dla m艂odzie偶y dotycz膮ce rozwijania umiej臋tno艣ci rozwi膮zywania konflikt贸w bez przemocy, zaj臋cia edukacyjno-warsztatowe dla m艂odzie偶y dotycz膮ce rozwijania i kszta艂towania umiej臋tno艣ci interpersonalnych i intrapsychicznych.

Koszalin

  • Stowarzyszenie Profilaktyki i Terapii 鈥 M艂odzi-M艂odym鈥, ul. Zwyci臋stwa 168: trening zast臋powania agresji tel. 660 438聽052 (grupa dla m艂odzie偶y), tel. 667 118聽816 (grupa dla dzieci do 13 r.偶.).

Stargard

  • Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie ul. Skarbowa 1, tel. 91 48 04 909: Programy korekcyjno 鈥 edukacyjne dla sprawc贸w przemocy w rodzinie; warsztaty dla dzieci z komunikacji bez przemocy, empatycznej komunikacji, pracy z emocjami.

S艂awno

  • Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie, ul. Sempo艂owska 2a, tel. 59 810 64 01: Trening Zast臋powania Agresji.

Szczecin

  • Miejski O艣rodek Pomocy Rodzinie w Szczecinie聽ca艂odobowy punkt konsultacyjno-informacyjny tel. 192 89: Program korekcyjno 鈥 edukacyjny dla os贸b stosuj膮cych przemoc w rodzinie,

  • Fundacja 鈥濼臋cza Serc鈥, ul. Kolumba 60, tel. 91 433 27 27 鈥 Trening Zast臋powania Agresji.

 

[1]聽Por. Aronson, Wilson, Akert , Psychologia spo艂eczna. Serce i umys艂, ZYSK I S-KA, Pozna艅 1997, s. 497
[2]聽Por.聽https://bezpiecznaszkola.men.gov.pl
[3]聽Por. W. Pawliczuk, K. 艁oboda, A. Nowi艅ska, Trening Zast臋powania Agresji: opis metody, jej skuteczno艣膰 oraz zastosowanie w praktyce oddzia艂u psychiatrii dzieci i m艂odzie偶y, Psychiatria i Psychologia Kliniczna , 2015, 15 (1), s. 33-37.
[4]聽殴r贸d艂o: http://wspolczesnarodzina.pl/wystarczajaco-dobry-rodzic-co-to-wlasciwie-oznacza/

 

Przydatne linki
Jestem wi臋c si臋 buntuj臋
Trening kontroli z艂o艣ci dla dzieci i m艂odzie偶y
ajax-loader-ikona